Zbiorowe tłumaczenie, prowadzone przez grupę tłumaczy przy wsparciu prostego oprogramowania, może być zadziwiająco skuteczne. Poniżej możesz przeczytać więcej o projekcie tłumaczenia; zapoznać się z wizją, która przyświeca temu projektowi; oraz dowiedzieć się o narzędziach, z pomocą których zbiorowe tłumaczenie staje się łatwiejsze. Jeśli masz praktyczne uwagi, które mogą ułatwić tłumaczenie, skontakuj się z nami.
Jednym z podstawowych założeń otwartego modelu pracy zbiorowej jest brak sztywnej hierarchii oraz nadzoru nad pracującymi. Zamiast tego zakłada się, że uczestnicy są w stanie samodzielnie dbać o jakość pracy i dotrzymywać terminy. Chcemy, aby jak najwięcej decyzji - łącznie z kluczowymi decyzjami dotyczącymi terminów kończenia kolejnych etapów pracy - było podejmowane zbiorowo. Otwarte tłumaczenie zakłada też ścisłą współpracę między tłumaczami oraz regularne obserwowanie zmian zachodzących w tłumaczonym tekście. Stanie się to możliwe dzięki narzędziu internetowym o nazwie wiki, które umożliwia łatwe komentowanie umieszczonych online fragmentów oraz śledzenie najnowszych zmian i komentarzy. Więcej na ten temat w dziale narzędzia.
Zależy nam, aby tłumaczenie było jednocześnie szybkie, solidne i spójne. W tym celu podzieliliśmy tekst na kilkanaście części, z których najkrótsza ma 10, a najdłuższa 22 strony. Każdy uczestniczący tłumacz stanie się "właścicielem" jednej z części.
Pierwsza faza obejmuje:
Na tym etapie zwroty prawnicze zostaną skonsultowane z prawnikiem.
Po rozpoczęciu prac wspólnie ustalimy termin oddania gotowych tłumaczeń części. Tłumacząc 4 strony tygodniowo, można przetłumaczyć większość fragmentów w ciągu miesiąca.
Tłumacze będą umieszczać fragmenty na przygotowanej do tego celu stronie, na której inni uczestnicy będą mogli porównać styl tłumaczeń oraz używane zwroty. System indeksowania zwrotów umożliwi łatwe porównanie ich użycia. W internecie jest też dostępny szereg różnych wersji i formatowań angielskiego oryginału, które mogą okazać się przydatne. Więcej w dziale linki naszej wiki.
Pod koniec tłumacze dokonają wstępnej korekty, skupiając się na osiągnięciu w miarę jednolitego stylu wszystkich tłumaczeń.
Na tym etapie do pracy nad przetłumaczonym tekstem przystąpią edytorzy. Chcielibyśmy, aby w projekcie uczestniczyli zarówno edytorzy odpowiedzialni za spajanie większych fragmentów książki, jak i edytorzy gotowi dokonać ostatecznej korekty i edycji całości. Pierwsi z nich mogliby uczestniczyć w fazie drugiej jako obserwatorzy, pracując nad umieszczanymi w Internecie fragmentami i pomagając tłumaczom 4-5 fragmentów osiągnąć spójność tłumaczenia. Do zadań drugich należy ostateczna korekta i edycja tekstu.
Faza czwarta obejmuje:
Proces otwartego tłumaczenia przebiega bez ściśle wyznaczonych granic między poszczególnymi rolami. Przykładowo:
Proponujemy jednak, żeby jedynie tłumacz będący właścicielem fragmentu, na pierwszym etapie, a edytor na drugim, byli uprawnieni do wprowadzania trwałych zmian w tekście. Do czasu umieszczenia przetłumaczonego fragmentu online, tłumacz może oczywiście pracować nad tłumaczeniem bez ingerencji innych.
Chcemy podejmować wszystkie decyzje zbiorowo. W przypadku poważnych rozbieżności lub w sytuacji, gdy prace będą się przedłużać z powodu braku odpowiednich decyzji, twórcy projektu będą podejmować decyzję zgodną z głosem większości, a respektującą opinię reszty uczestników.
Strona internetowa projektu jest podstawowym narzędziem, miejscem kontaktu i spotkań tłumaczy. Na stronie, oprócz podstawowych informacji, jest dostępny weblog zawierający dział nowości, strona z zasobami i cennymi linkami, oraz system wiki, będący naszym podstawowym narzędziem. W razie potrzeb tłumacze mogą też porozumiewać się przez email lub komunikatory instant messaging.
Wiki to strona internetowa, która z łatwością może być zmieniana przez każdego użytkownika. Dzięki prostemu systemowi linków wiki może się rozrastać na kolejne strony. Aby korzystać z wiki, nie potrzeba specjalnego oprogramowania, wystarczy tylko nauczyć się prostych zasad kodowania tekstu. Istnieje dzisiaj wiele odmian wiki - my będziemy korzystać z wersji Oddmuse, będącej odmianą popularnej ModUse wiki. Do zalet Oddmuse wiki należy obsługa polskich znaków diakrytycznych, system spajania stron, który umożliwi nam prezentację tłumaczenia w postaci stron i rozdziałów jednocześnie, oraz system wewnętrznych komentarzy.
Najbardziej znaną wiki jest Wikipedia, internetowa encyklopedia tworzona przez międzynarodowy, otwarty zespół. Istnieje też polska wersja Wikipedii.
Angielska wersja "Free Culture" została stosunkowo szybko udostępniona w postaci wiki. Szczególnie przydatna może się okazać wersja zakodowana w systemie purple wiki, w której każdy akapit identyfikuje specjalna etykieta, umożliwiając precyzyjne odnoszenie się w komentarzach do najdrobniejszych fragmentów tekstu.
Zasady działania wiki początkowo wydają się niejasne i skomplikowane. Proponujemy więc obejrzeć nasząwiki i samemu wypróbować jej działanie. Na naszej wiki, oprócz strony głównej, znajdują się informacje o konwencjach kodowania tekstu, "piaskownica", w której można bezpiecznie ćwiczyć pisanie, oraz dział linków. Zostały też przygotowane strony, na których z czasem pojawi się dział porad oraz dział poświęcony tłumaczeniu.
W naszej wiki tłumacze będą umieszczać przetłumaczone fragmenty posiadanych przez siebie części, umożliwiając innym ich przeglądanie i proponowanie zmian. Jednocześnie system będzie indeksował wybrane przez nas zwroty, umożliwiając łatwe porównanie innych kontekstów ich użycia. Więcej na ten temat przeczytasz na stronie domowej naszej wiki oraz na stronie tłumaczącej zasady pracy z wiki.