Wired opublikowało Searching for the New York Times, świetną analizę skutków utrzymywania przez NYT zamkniętego archiwum, do którego po tygodniu trafiają dostępne darmowo (po rejestracji) bieżące artykuły. Podobnie w Polsce robi Gazeta Wyborcza, Rzeczpospolita i sporo innych wydawnictw.

Zdaniem autora NYT, które obecnie jest najpopularniejszym internetowym dziennikiem, być może skazuje siebie na porażkę blokując dostęp do archiwalnych artykułów – zamknięte archiwum nie jest bowiem katalogowane przez wyszukiwarki. Podoba mi się wyrażona niebezpośrednio teza, że to wyszukiwarki agregujące różne źródła informacji, a nie na przykład chmura blogów, są nowym źródłem wiadomości, których tradycyjnie szukaliśmy w gazetach.

W tekście jest dużo ciekawych faktów o modelu finansowym NYT – z którymi powinny się zapoznać polskie wydawnictwa. Wydaje się, że model NYT jest nieco absurdalny: pojedynczy artykuł z archiwum kosztuje $3, trzy razy więcej niż egzemplarz wydania papierowego. NYT utrzymuje płatne archiwum z prostego powodu – dzięki temu otrzymuje $20 milionów rocznie od firmy Lexis-Nexis, która sprzedaje subskrypcje do elektronicznych archiwów wszelkiego rodzaju.

Pod koniec tekstu pojawia się sugestia, że lepszy byłby model, w którym płacimy za informacje bieżące, a archiwum jest darmowe. Przez ostatnie kilka miesięcy korzystałem z newsletterów gazety.pl i muszę przyznać, że prędzej zapłaciłbym za nie, niż za dostęp do archiwum.

Darmowo dostępne archiwum jest ogólnie rzecz biorąc świetnym pomysłem, z którego w Polsce powinny korzystać wszystkie możliwe wydawnictwa. Żadne z nich nie zarabia zazwyczaj na archiwalnych numerach: ani pisma komercyjne, których stare numery są odsprzedawane na polskich dworcach, ani tym bardziej wydawnictwa niszowe, naukowe, itp., prowadzone nie dla zysku i wydawane w małych nakładach. W ich wypadku, stworzenie archiwum nie powoduje żadnych strat, przynosi pożytek społeczny, a także liczne korzyści, które nawet mogą przełożyć się na zysk.

Wracając do NYT, istnieje narzędzie, które pozwala obejść zabezpieczenia archiwum gazety, jeśli zadziałamy w porę. New York Times Links Generator potrafi przerobić URL bieżącego, dostępnego archiwum do postaci, która będzie linkować do artykułu nawet po jego zamknięciu w archiwum.

Na marginesie dodam, że ten hack systemu NYT został napisany przez Aarona Swarza, nastoletniego hakera i doradcę Creative Commons. Zawsze w takim wypadku zachwycam się po raz kolejny światem, w którym nastoletni bohaterzy są w stanie samodzielnie przywracać równowagę w świecie mediów.